Vrouwen in oorlog: een medische kijk.

In het eerste artikel hebben we een duidelijk beeld geschetst van het geweld in Kivu. Sinds 1994 kent de streek geen rust. Steeds laait de oorlog  weer op en zijn er vlagen van zinloos geweld.

Dit oorlogsgeweld gaat gepaard met enorm veel seksueel geweld. Verkrachtingen en aanrandingen worden systematisch georganiseerd door de verschillende milities en legers. Dit geweld wil vernederen, te straffen, te beheersen, te verwonden, angst aan te jagen en gemeenschappen te verwoesten.

Soms maakt verkrachting deel uit van grootschaliger strategie of wordt ze gebruikt als een soort initiatieritus, onder meer voor kindsoldaten. Ook als een vorm van foltering, om informatie te verkrijgen, een de bevolking te terroriseren of families te vernederen door de mannelijke bevolking te laten zien dat ze niet in staat zijn hun vrouwen te beschermen.

In de Congolese cultuur wordt verkrachting niet meer scherp veroordeeld. Het wordt meer en meer gebanaliseerde realiteit. Of zoals sommigen het verwoorden: als mannen goesting hebben, dan verplichten ze vrouwen tot seksuele handelingen. Maar Dit wordt door hen niet gezien als verkrachting. De daders zijn zowel de vele milities als leden uit het reguliere leger; helaas ook steeds meer gewone burgers.

Slachtoffers zijn voornamelijk vrouwen en meisjes, maar mannen en jongens worden niet gespaard. Ongeveer  20% van de slachtoffers zijn mannen. Seksueel geweld gooit het leven van vrouwen, mannen en kinderen en van gezinnen brutaal overhoop. In veel landen wordt de impact van seksueel geweld nog verergerd door het schrijnende gebrek aan medische zorg voor de slachtoffers. Dit is zeker het geval in Congo.

Medische gevolgen van verkrachting

De verkrachtingen in Oost-Congo staan gekend als gruwelijk. Een verkrachting kan een hele reeks fysieke gevolgen hebben voor het slachtoffer, zoals incontinentie, pijn bij het vrijen, … Maar in Congo gaan ze een stapje verder: pistoollopen worden in de vagina gestoken en dan afgeschoten; ook wordt of gesmolten plastiek gebruikt. De verminkingen zijn onvoorstelbaar.

Dr. Dennis Mukwege spreekt van gevallen waarbij de hele bekkenbodemstreek verwoest is: plasbuis, vagina en rectum. Alles is kapot. Hun enige hoop is een operatie en een moeizaam herstel, lichamelijk maar ook psychologisch. Hun toekomst is gehypothekeerd: kinderen krijgen wordt moeilijk, trouwen of gewoon hun leven opbouwen vrijwel onmogelijk.

Bij een verkrachting wordt altijd aangeraden om binnen de 72 uur naar een ziekenhuis of gezondheidspost te gaan. Een behandeling tegen hiv/aidsbesmetting  moet gestart worden binnen de 72 uur en noodcontraceptie is nog mogelijk tot vijf dagen na de verkrachting. Infecties met hepatitis B en tetanus kunnen voorkomen worden met een vaccin, dat nog na de verkrachting kan worden toegediend. Zo worden ook andere langdurige complicaties vermeden.

Maar toch is dit niet gemakkelijk: De gezondheidsposten en ziekenhuizen zijn meestal veraf. Daarnaast voelen de slachtoffers zich beschaamd. Ze moeten angst en stigmatisering overwinnen om zich te melden bij een gezondheidspost. Uit onderzoek, verricht in het Panzi-ziekenhuis in Butembo, blijkt dat het merendeel van de vrouwen meer dan 2 jaar wacht alvorens ze medische hulp zoeken.

En op lange termijn …

Men zou kunnen denken dat na de medische behandeling direct na de verkrachting het slachtoffer genezen is maar vaak lijden ze ook aan zogenaamde verborgen kwalen: lichamelijke problemen die men niet direct linkt aan de verkrachting maar daar toch het gevolg van zijn. Ze hebben bijvoorbeeld last van urineverlies, chronische bekkenpijn, buikpijn of pijn bij het vrijen. De bekkenbodem kan zich door het trauma moeilijk ontspannen en daardoor pijn of incontinentie veroorzaken.

Met deze klachten komen de vrouwen in Kivu zelden op consultatie. En toch hebben ze nood aan snelle medische hulp.

Op terrein

Een holistische aanpak is nodig om de slachtoffers van geweld te ondersteunen: medische steun is noodzakelijk net zoals psychologische, socio-economische en juridische begeleiding. Protestantse Solidariteit helpt hen hun medische kosten te dragen. Want niet alleen zijn ze slachtoffer en soms ook verschrikkelijk verminkt, verstoten door hun familie staan ze er nu alleen voor en moeten zelf maar het geld vinden voor de medische behandeling.

Naast medische zorgen is ook psychologische begeleiding nodig, want seksueel geweld veroorzaakt psychische trauma’s die even nefaste gevolgen hebben en nog langer duren. Vrouwen, mannen en kinderen kunnen na verkrachting aan een posttraumatisch stresssyndroom lijden. Psychologische hulp kan slachtoffers van verkrachting helpen om weer een normaal leven te leiden. Dit komt aanbod in het artikel dat verschijnt op 25 april.


Laat een reactie acter