Vrouwen in de oorlog : De wetteloosheid

Daar waar de wet van de sterkste heerst.

In november 2018 konden de mensen in Uvira en omstreken opgelucht ademhalen. Majoor Mabiala Ngoma werd veroordeeld voor moord, marteling en verkrachting. Wat een overwinning in een land waar geweld en verkrachting dagelijkse kost is, een lichtbaken in de duisternis.

Seksueel Geweld: een hardnekkige misdaad.

De VN-vertegenwoordiger Margot Wallström beschreef de Democratische Republiek Congo (DRC) als ’s werelds hoofdstad van verkrachting en de gevaarlijkste plek op aarde voor vrouwen. Deze regio wordt al meer dan twintig jaar geteisterd door geweld, agressie en conflict.

Sinds de jaren negentig is de aandacht van de media en de internationale gemeenschap gevestigd op seksueel geweld in Kivu, toen NGO’s en organisaties voor de mensenrechten het wrede geweld aankaartten dat door de verschillende gewapende groeperingen werd gepleegd. Verkrachting en seksuele verminking werd op grote schaal bewust gebruikt als een oorlogswapen om de gemeenschapscohesie te vernietigen en de lokale bevolking te terroriseren en te domineren. Getuigenissen van overlevenden tarten alle verbeelding en vertellen verschrikkelijke verhalen. Vaak zijn verkrachtingen collectief, vergezeld door marteling, verminking, ontvoering en plunderingen.

Seksueel geweld heeft zich als een virus over Kivu verspreid en gaat tot op vandaag door. Hoewel het discours over verkrachting als oorlogswapen relevant blijft, zijn er steeds meer burgers die deze verkrachtingen begaan. De hoge cijfers over seksueel geweld onder burgers kunnen onder meer worden verklaard door de kwetsbare positie van vrouwen in de Congolese maatschappij, en het falen van de integratie van voormalige strijders van rebellengroepen. Het gebrek aan veiligheid in de regio en de straffeloosheid hebben een klimaat geschapen dat bevorderlijk is voor de verspreiding van allerlei vormen van geweld.

Wat zegt de wet?

Ondanks de omvang van seksuele gewelddaden, heeft Congo progressieve wetten om seksueel geweld te bestrijden, die in 2006 werden aangenomen. De wet definieert verkrachting in overeenstemming met internationale normen, voorziet in zeer zware straffen en definieert verschillende strafbare feiten van seksueel geweld, zoals seksuele verminking, gedwongen huwelijken, gedwongen zwangerschap, enz. In de afgelopen jaren is een groeiend aantal verkrachters gearresteerd en vervolgd. In november 2018 veroordeelde de militaire rechtbank in Zuid-Kivu Majoor Mabiala Ngoma tot levenslang voor vele misdaden tegen de bevolking uit drie dorpen in Zuid-Kivu, waaronder moord, marteling, verkrachting en plundering, die verwant zijn aan oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. Meer dan 140 slachtoffers hadden zich bij de zaak aangesloten.

Ook andere maatregelen werden genomen, zoals training van de Congolese legers, magistraten en politieagenten over seksueel geweld, het starten van een campagne “zero tolerance”, enz.

Ondanks deze positieve initiatieven is er sinds 2017 een alarmerende toename van het aantal gevallen van aan conflicten gerelateerd seksueel geweld.

Problemen in het gerechtelijk apparaat

Er is een enorm tekort in de rechtsbegroting en personeel in het rechtsstelsel. Hoewel er steeds meer wordt geïnvesteerd in personeel en infrastructuur, blijft het aantal magistraten en infrastructuur onvoldoende om het hele grondgebied te bestrijken. Daarnaast wordt het personeel slecht betaald en beschikt het niet over de middelen om onderzoek te voeren. Magistraten en rechters worden vaak bedreigd of aangevallen

Niet alleen de infrastructuur zoals rechtbanken is vervallen, maar ook de gevangenissen. Vanwege de slechte staat van de gevangenissen zijn ontsnappingen frequent. Ze worden soms georganiseerd met de medeplichtigheid van gevangenisfunctionarissen of in andere gevallen worden de gevangenissen door milities aangevallen om hun bendeleden te bevrijden. Zoals in juni 2017 toen 930 gedetineerden ontsnapten uit de Beni gevangenis in Noord- Kivu, die beschuldigd werden van bloedbaden tegen burgers, na een aanval door Oegandese rebellen van de ADF en hun Mai Mai-bondgenoten.

Hoewel de regering de nodige wetgeving heeft ingevoerd om de bevolking en met name vrouwen tegen seksueel geweld te beschermen, zijn investeringen in de rechterlijke macht onvoldoende om de cyclus van straffeloosheid te stoppen.

Daarnaast blijft straffeloosheid en toegang tot de rechter voor slachtoffers een struikelblok. De meeste gevallen van seksueel geweld worden nooit door de rechtbank onderzocht en verschijnen nooit voor de rechtbank. De meerderheid van de slachtoffers doet helaas geen beroep op het formele rechtssysteem. De kosten om een ​​zaak voor de rechter te brengen zijn erg hoog. Ze bestaan ​​voornamelijk uit: de kosten om een klacht neer te leggen, het toezicht op de overdracht van de zaak naar de officier van justitie, de kosten voor het samenstellen van de burgerlijke partij, de kosten voor de afstapping van de rechtbank op de plaats van misdaad voor een ​​onderzoek ter plaatse, de kosten voor de verplaatsing van het slachtoffer en de getuigen, enz. maken

Zonder rekening te houden met de honoraria van de advocaten, bedragen de gerechtskosten ongeveer $ 800 per slachtoffer. Gezien het feit dat een groot deel van de bevolking leeft onder de armoedegrens van $ 2 per dag, zijn deze kosten te hoog voor de meeste slachtoffers. De rechterlijke macht is niet alleen duur, ze heeft ook de reputatie zeer corrupt te zijn, waarbij er betalingen vereist zijn in alle stadia van de gerechtelijke procedure. Bovendien, zelfs als er een uitspraak is gebeurd, is het erg moeilijk om schadevergoeding te verkrijgen. De uitvoeringsprocedures van het vonnis resulteren vaak in een vaststelling van tekortkoming, dat wil zeggen dat de dader het zich niet kan veroorloven het slachtoffer te vergoeden.

Aangezien de meeste slachtoffers niet over de middelen beschikken om de juridische kosten te betalen, doen ze een beroep op NGO’s om gratis rechtsbijstand te verkrijgen. Sinds 2007 steunt Protestantse Solidariteit een project voor hulp aan slachtoffers van seksueel geweld in Kivu, dat wordt uitgevoerd door onze lokale partner, de Centraal-Afrikaanse baptistengemeenschap (CBCA).

In vier luisterhuizen in Kivu bieden de psychosociale assistenten een multidimensionale aanpak om seksueel geweld te bestrijden en slachtoffers te helpen. In de afgelopen twee jaar heeft de CBCA juridische bijstand verleend aan 23 slachtoffers van seksueel geweld door middel van een partnerschap met organisaties zoals de Clinique Juridique (SAJ) en de Dynamique des Femmes Juristes. Deze organisaties spelen een onmisbare rol bij het verlenen van juridische bijstand aan slachtoffers door hun toegang tot de rechter te vergemakkelijken. Zij sensibiliseren slachtoffers om een ​​klacht in te dienen, bieden hulp en juridische ondersteuning aan de slachtoffers om een ​​klacht in te dienen bij de gerechtelijke autoriteit en begeleiden hen tijdens de verschillende procedures (gerechtelijke politie, parket en rechtbank). Helaas kunnen deze verenigingen niet alle slachtoffers helpen. Rechtsbijstand is vaak afhankelijk van de beschikbare middelen. Veel van deze NGO’s zijn bovendien gevestigd in stedelijke centra en kunnen geen hulp bieden aan slachtoffers in afgelegen gebieden.

Stigmatisering en marginalisatie van slachtoffers

Naast het financiële obstakel worden slachtoffers ook geconfronteerd met de maatschappelijke hindernis voordat ze toegang hebben tot de rechter. Slachtoffers worden vaak afgewezen door hun familie en de gemeenschap. De rechten van slachtoffers worden beperkt. Ze hebben niet langer het recht om te spreken en kunnen niet langer deelnemen aan gemeenschapsactiviteiten.

Bovendien wordt verkrachting vaak gelijkgesteld aan overspel en is het een schande voor het slachtoffer en haar familie. In de Congolese cultuur zijn de slachtoffers zelf verantwoordelijk voor de verkrachting. Vaak verwerpt de man zijn vrouw die is verkracht door echtscheiding of afwijzing. Veel slachtoffers geven er de voorkeur aan te zwijgen en geen klachten in te dienen. Ze zijn bang om opnieuw vernederd of gestigmatiseerd te worden. Om de schandelijke publiciteit die door verkrachting wordt gegenereerd te voorkomen, proberen de families van de slachtoffers vaak minnelijke schikkingen te regelen met de familie van de vermeende dader.

Conclusie

De afgelopen jaren is het geweld in Kivu opnieuw zorgwekkend geworden. De straffeloosheid van deze misdaden blijft helaas de regel. Dit fenomeen vereist de versterking van het rechtssysteem, maar ook een grotere toegankelijkheid voor slachtoffers door het verminderen van financiële en culturele obstakels.

Laat een reactie acter